قاطبه نمايندگان با ارسال اورانيوم به خارج از كشور مخالف هستند، مگر مقام معظم رهبري موافقت كنند.
منوچهر متكي، وزير امور خارجه كشورمان در كنفرانس امنيتي مونيخ از آمادگي ايران براي عملياتي كردن توافق هستهاي با گروه 5+1 خبر داد و در سخنراني خود تاكيد كرد: «زمينه مساعد براي دستيابي به توافق هستهاي فراهم شده است.»
متكي در حالي از آمادگي ايران براي دستيابي به توافق خبر داده است كه سخنان سهشنبه شب محمود احمدينژاد، رئيسجمهور كشورمان درگفتوگوي تلويزيوني بازتابهاي فراواني داشت. احمدينژاد در اين گفتوگو از احتمال توافق با كشورهاي 5+1 خبر داده و از مخالفت داخلي و خارجي انتقاد كرده بود.
به گزارش بيبيسي، وزير امور خارجه كشورمان در سخنراني خود خاطرنشان كرد، به راهحل مورد توافق طرفين مذاكره نزديك شدهايم. همچنين به گزارش ايرنا، منوچهر متكي در اين اجلاس مهم امنيتي تصريح كرد: «در تبادل سوخت سه مولفه زمان، مكان و ميزان سوخت مطرح است و ما چارچوبهاي توافق را بيان كرديم و با طرفهاي مختلف مستقيم و غيرمستقيم در گفتوگو هستيم و فكر ميكنيم كه طرفين اراده سياسي خود را براي انجام اين تبادل به اثبات رساندند.»
اين سخنان در راستاي مواضع محمود احمدينژاد قرار ميگيرد كه در گفتوگوي تلويزيوني خود خاطرنشان كرده بود به استثناي انگليسيها و صهيونيستها ساير طرفين مذاكره قصد داشتند در ماجراي تبادل سوخت تعامل كنند. متكي در حالي به ديدار روز شنبه خود با «يوكيو آمانو» رئيس آژانس بينالمللي انرژي اتمي درباره تبادل اورانيوم كمغناي ايران با سوخت هستهاي اشاره كرد كه از جديت و عزم قاطع ايران براي تبادل سوخت سخن گفت و عنوان كرد: «ايران درباره دستيابي به توافق با غرب جدي است و بر اين موضوع از طريق عاليترين مراجع تاكيد كرده است.»
وزير امور خارجه كشورمان همچنين تصريح كرد: «دو طرف بايد تضمين دهند كه اورانيوم 3.5 درصد غنيشده به طور قطع تحويل داده شود و اورانيوم 20 درصد غني شده به طور قطع دريافت شود.» همچنين متكي در ديدار با سرگئي لاوروف، وزير امور خارجه روسيه كه جمعه شب صورت گرفت ضمن تاكيد بر اراده ايران براي توافق با كشورهاي 5+1 عنوان كرد: «براي غنيسازي 20 درصدي اورانيوم زمان نياز است و همكاران ما در روند مذاكرات با اين مساله موافق هستند.»
به گزارش ايلنا به نقل از خبرگزاري نووستي متكي در اين ديدار احتمال داد توليد اورانيوم با غناي 20 درصد در خارج از كشور پنج تا شش ماه زمان ببرد. به گفته متكي مقدار سوخت به نياز ايران بستگي دارد و زماني كه ايران اين مقدار را اعلام كند تبادل ميتواند آغاز شود.
متكي اعلام كرد :«تنها توافق بر سر جزئيات تبادل اورانيوم با آژانس باقي مانده است.» سرگئي لاوروف نيز كه قبل از اين ديدار در سخناني تهديدآميز از احتمال ارجاع پرونده ايران به شوراي امنيت سازمان ملل متحد خبر داده بود ضمن استقبال از موضع كشورمان ابراز اميدواري كرد :«فرصتي فراهم شود تا فرمولي براي بارگذاري سوخت در رآكتور تهران پيدا شود و اين تبادل محقق گردد.»
مخالفت لاريجاني با طرح مبادله
سخنان وزير امور خارجه كشورمان احتمال توافق ايران و غرب بر سر تبادل سوخت هستهاي را افزايش ميدهد. تحليلگران غربي حضور غيرمنتظره منوچهر متكي در كنفرانس امنيتي مونيخ كه از روز جمعه آغاز شده را نشانه عزم ايران براي انجام اين معامله هستهاي دانستهاند زيرا قبل از سفر متكي احتمال حضور يكي از ديپلماتهاي ارشد وزارت امور خارجه بيشتر بوده است. به گزارش فيگارو، رئيس كنفرانس امنيتي مونيخ از حضور متكي ابراز تعجب كرده است.
مواضع اخير متكي را ميتوان در امتداد سخنان سهشنبه شب محمود احمدينژاد تفسير كرد كه ضمن استقبال از تبادل سوخت و ارسال اورانيوم كشورمان به كشور خارجي از انتقادات برخي مسئولان نسبت به اين طرح گلايه كرد. بعد از اينكه در آذرماه، ايران به همراه كشورهاي آمريكا، روسيه، فرانسه و محمد البرادعي، رئيس سابق آژانس اتمي مذاكرات خود را در وين آغاز كردند و طرح ارسال 70 درصد از اورانيوم كشورمان با غناي 3.5 درصد به كشور خارجي براي تبديل به اورانيوم 20 درصدي ارائه شد بهرغم موافقت رئيسجمهور برخي از مسئولان بهويژه در مجلس شوراي اسلامي ترديد خود را نسبت به تعامل غربيها اعلام كردند.
در اين ميان علي لاريجاني، رئيس مجلس شوراي اسلامي براي ابراز اين مخالفت انگيزه فراواني داشت. لاريجاني در همان زمان طرح تبادل سوخت را كلاهبرداري سياسي غربيها اعلام كرد و اكنون پس از چندماه رئيس مجلس شوراي اسلامي با صراحت تمام مخالفت خود را با توافق احتمالي اعلام كرده است.
لاريجاني پس از اينكه روز پنجشنبه در ديدار با مردم كرج اعلام كرد آمريكا همچنان در انديشه سلطه استعماري بر ايران است و منافع خود را با منافع ملي گره نميزند ديروز نيز در جشنواره ابنسينا در دانشگاه علومپزشكي با حمله به كشورهاي غربي آنها را به حراج مواد غني شده ايران متهم كرد و گفت: «با گرفتن مواد غني شده ايران غربيها به بهانه تبديل آن به خلوص بالاتر دنبال حراج مواد غني شده ايرانيها هستند اما آنها بدانند كه ايرانيها سليمالعقلند. كسي از شما چنين چيزي طلب نكرده چرا شما اينقدر نگران رآكتور اتمي تهران هستيد؟ ما خودمان مراقب هستيم.»
لاريجاني در اين سخنراني نكتهاي را عليه غرب مطرح كرد كه در آذرماه نيز عنوان كرده بود. به گزارش ايسنا وي گفت: «چرا از تحريم ايران سخن ميگوييد؟ شما در واقع دنبال نوعي كلاهبرداري سياسي هستيد. شما ميخواهيد با تئوريسازي مواد غني شده ايران را بگيريد. براي ما بهتر است مواد مورد نيازمان را خريداري كنيم. شما نگران مواد غني شده ايران نباشيد.»
علي لاريجاني در ادامه سخنانش آمريكا را مورد حملات شديد قرار داد و گفت: «آمريكاييها از يك طرف نامه ميدهند و از طرف ديگر سناي اين كشور ايران را تحريم ميكند. اگر مسير حل و فصل مسائل منطقهاي را دنبال ميكنيد چرا روحيه استكباري خود را رها نميكنيد؟» به اعتقاد لاريجاني آمريكاييها مدل رفتارشان را تغيير دادهاند. رئيسجمهور قبلي عاميانهتر و اين يكي پيچيدهتر سخن ميگويد.» اما مخالفت صرفا به علي لاريجاني ختم نميشود بلكه دو روزنامه مهم كشور نيز در سرمقالههاي خود از سخنان محمود احمدينژاد استفاده كردند.
روزنامه كيهان كه از حاميان دولت به شمار ميرود در سرمقاله خود به قلم مدير مسئول با انتقاد از سخنان احمدينژاد در گفتوگوي تلويزيوني نوشت: «شواهد و اسناد موجود نه تنها از تعامل غرب حكايت نميكند بلكه نقطه مقابل آن را اثبات ميكند.» در پايان اين سرمقاله به احمدينژاد انذار داده شد: «مبادا در كنار حضرتعالي كساني يافت شوند كه به جسم در ميان شما و به دل در حلقه ديگران باشند.»
روزنامه جمهوري اسلامي نيز با ابراز بدبيني نسبت به طرح غربيها به سه شرط مقام معظم رهبري در مورد تبادل اورانيوم اشاره كرد. تبادل همزمان سوخت 20 درصد در برابر اورانيوم 3.5 درصدي، انجام مبادله فقط در خاك ايران و تعيين ميزان اورانيوم مورد مبادله براساس نياز ايران سه شرطي هستند كه اعلام آنها نيز به دليل بياعتمادي بهغرب است.
جمهوري اسلامي در پايان تعيين سياستهاي كلي نظام از جمله موضوع هستهاي را در حوزه اختيارات مقام معظم رهبري عنوان كرده است. در همين زمينه حسين سبحانينيا عضو هيات رئيسه مجلس در گفتوگو با ايلنا اعلام كرد: «قاطبه نمايندگان با ارسال اورانيوم به خارج از كشور مخالف هستند، مگر مقام معظم رهبري موافقت كنند.» با وجود اين مخالفتها نكتهاي كه در سخنان متكي قابل تامل به نظر ميرسد اشاره وي به موضع اخير ايران است كه از طريق عاليترين مراجع مورد تاكيد قرار گرفته است.
رايزنيهاي هستهاي متكي
كنفرانس امنيتي مونيخ فرصتي مناسب براي منوچهر متكي است تا مذاكرات هستهاي خود را با كشورهاي مختلف ادامه دهد. به گزارش ايرنا، در همين راستا در حاشيه اين كنفرانس وزير امور خارجه كشورمان با يوكيا آمانو، مديركل آژانس بينالمللي انرژي اتمي در مورد موضوع همكاري تهران و آژانس گفتوگو كردند و ابعاد طرح تبادل سوخت را مورد بررسي قرار دادند.
متكي همچنين با «گيدوو ستروله» وزير امور خارجه آلمان نيز ديدار و درباره توافق ايران و غرب گفتوگو كرد. در اين ديدار ضمن بررسي پرونده هستهاي ايران قرار شد نخستين كنفرانس جامع خلع سلاح در ارديبهشت 1389 در تهران برگزار شود. همچنين وزير امور خارجه كشورمان به همراه كارل بيلت وزير امور خارجه سوئد در نشست پرسش و پاسخ با شركتكنندگان در اين كنفرانس حاضر شد. بيلت، گفت: «درباره برنامه هستهاي ايران سوءظنهايي ميان طرفين وجود دارد. ايران بايد به صورت دقيق و مشخص نظر خود را درباره تبادل اورانيوم به آژانس ارائه كند.» متكي نيز در اين ديدار خوشبيني خود را به رغم برخي از جوسازيها براي رسيدن به توافق اعلام كرد.
گفتوگوي تلفني كشورهاي 5+1 درمورد ايران
كشورهاي 5+1 روز جمعه درباره آخرين تحولات هستهاي ايران تلفني گفتوگو كردند. به گزارش ايلنا به نقل از رويترز، فيليپ كراولي، سخنگوي وزارت امور خارجه آمريكا با اعلام اين خبر گفت: «ويليام برنز در اين گفتوگوي 90 دقيقهاي مواضع آمريكا را اعلام كرده و در اين گفتوگو تمامي رويكردهاي ممكن در قبال ايران مورد بحث قرار گرفتهاند.» به گفته كراولي در گفتوگوي تلفني مواضع اخير ايران نيز مورد بحث و بررسي قرار گرفت.
اظهارات رابرت گيتس عليه ايران
با وجود ابراز تمايل ايران در مورد دستيابي به توافق هستهاي رابرت گيتس، وزير دفاع ايالات متحده در اظهاراتي خصمانه در جريان ديدار خود از تركيه گفت: «من اين احساس را ندارم كه درباره دستيابي به يك توافق به ايرانيها نزديك شده باشيم.»
گيتس در اظهارات بياساس خود مدعي شد ايرانيها اطمينان جامعه بينالملل را در مورد پايبندي به NPT و توقف روند توليد تسليحات اتمي جلب نكردهاند.»
وي ادامه داد: «اگر ايران پيشنهادات 5+1 را پذيرفته بايد اين تصميم را به آژانس اعلام كند.»
وزير دفاع آمريكا همچنين ادعا كرد: «ايرانيها بهتر بود توافق جديد را به جاي اينكه در كنفرانس امنيتي مونيخ مطرح كنند به آژانس اطلاع ميدادند.»
به اعتقاد گيتس اين تصميم ايران بيشتر براي افزايش احتياط در چين كاربرد دارد اما وزير دفاع آمريكا با اين وجود ابراز اميدواري كرد كه چينيها در تحريم عليه ايران هماهنگ شوند. گفتني است وزير امور خارجه چين در كنفرانس امنيتي مونيخ خواستار گفتوگو و صبر در قبال پرونده هستهاي كشورمان شد. همچنين هيلاري كلينتون از افزايش تماسها براي ترغيب چين به تشديد تحريمها عليه ايران خبر داد.
كاترين اشتون: ايران به آژانس پاسخ رسمي دهد
در همين زمينه وزير امور خارجه اتحاديه اروپا نيز از ايران خواست براي جلب اعتماد جامعه بينالملل به طرح آژانس بينالمللي پاسخ رسمي دهد. به گزارش خبرگزاري فرانسه كاترين اشتون ضمن تكرار برخي اتهامات عليه كشورمان خواستار اقدام عملي تهران براي دستيابي به توافق شد.