كدخبر: ۴۵۴۲
تاريخ انتشار: ۰۶ بهمن ۱۳۸۸ - ۱۱:۲۷
نسخه چاپي
ارسال به دوستانهمه آنچه بايد در مورد هدفمندكردن يارانهها بدانيد
همه خوشهها از ارديبهشت يارانه ميگيرند
هر كسي از سقف خوشه دوم بالاتر قرار گرفته جزو خوشه سوم است. به همين دليل در خوشه سوم تفاوتها زياد است. كل كساني كه در خوشه سوم قرار گرفتهاند، 14 ميليون نفر هستند.
اين روزها موضوع هدفمندكردن يارانهها به مهمترين موضوع مورد بحث جامعه تبديل شده است. هشدار كارشناسان اقتصادي درخصوص تورمهاي شديد ناشي از اجراي اين طرح كه موجب بروز نگرانيهايي از قدرت خريد آينده افراد شده است، به عاملي براي جستوجوي پاسخي شفاف به اين سوال كه «به ما چقدر يارانه پرداخت ميشود؟» تبديل شده است.
بههمين دليل است كه بسياري بيتوجه به اينكه در چه روزي بايد به پايگاه مركز آمار ايران براي ثبت نام يا تصحيح اطلاعات مندرج در فرم اطلاعات اقتصادي خانوار مراجعه كنند، به پايگاهي به نشاني www.amar.org.ir مراجعه كنند تا زودتر به اين سوال خود پاسخ دهند و متوجه شوند در چه خوشه درآمدي قرار ميگيرند. البته هنوز مركز آمار و مديران اجرايي آزادسازي يارانهها پاسخي شفاف به اين سوالها ندادهاند و اين موضوع به شايعات موجود كه فقط يارانهها به برخي تعلق ميگيرد دامن زده است.
هدفمندكردن يارانهها از كجا شروع شد؟
احمدینژاد برای اولینبار زمستان سال 86 بود که از جراحی اقتصاد ایران سخن گفت و همه نگاهها را به سمت خود معطوف کرد. رئیسجمهور پس از آن در پیام نوروزی سال 87 خود از رئوس طرح تحول اقتصادی با هفت محور (اصلاح نظام بانکی، مالیاتی، گمرکی، توزیع، بهرهوری، ارزشگذاری پول ملی و هدفمندکردن یارانهها) خبر داد و خواستار ارائه دیدگاههای کارشناسان در اینباره شد. هدفمندکردن یارانهها از این پس بود که بیشتر بر سر زبانها افتاد و با وعدههای رئیسجمهوری مبنیبر پرداخت یارانه نقدی به مردم هر روز خبرهای متفاوتی در این باره منتشر شد.
رئیس جمهور سپس در نشست مشترک دولت و مجلس که تیرماه 87 برگزار شد، اظهار داشت: دولت برخی اشکالات ساختاری در اقتصاد را که ریشه مشکلات حاکم بر کشور بوده، یافته است که با اجرای طرح تحول اقتصادی و هدفگذاری مشخص درصدد اصلاح این مشکلات برخواهد آمد.
بهدنبال رونمایی از فرم اطلاعات اقتصادی خانوار در راستای هدفمندکردن یارانهها در شهریورماه 87 مردم پای صندوق تکمیل این فرم حاضر شدند و اطلاعات اقتصادی خود را ارائه کردند. پس از پایان جمعآوری اطلاعات اقتصادی خانوار رسما اعلام شد که 65 میلیون و 107 هزار و796 نفر در طرح اولیه جمعآوری اطلاعات اقتصادی خانوار ثبتنام کردند که 41 میلیون نفر از این تعداد، شهری و 19 میلیون و 700 هزار نفر روستایی هستند. در ادامه لایحه هدفمندکردن یارانهها پس از فراز و نشیبهای فراوان و بررسی کارشناسانه در مجلس شورای اسلامی در 15 دیماه امسال تصویب و پس از تاييد شورای نگهبان به قانون تبدیل شد.
آنها كه ثبتنام نكردند
بسياري از افرادي كه فرم اطلاعات اقتصادي خانوار را تكميل نكردند، معتقد بودند دولت چنين طرحي را اجرا نخواهد كرد اما اكنون كه هدفمندكردن يارانهها قانوني شده و نگرانيها بابت كاهش قدرت خريد تشديد شده، عدهاي متقاضي تكميل اين فرمها هستند اما فرآيند كار چيست؟ در اين خصوص رئيس مركز آمار ايران در گفتوگو با تهرانامروز گفته است: «كساني كه تاكنون فرم اطلاعات اقتصادي خانوار را پر نكردهاند يا تغييراتي در اطلاعات مندرج آنها در فرم ياد شده ايجاد شده، ميتوانند از ارديبهشتماه سال آينده نسبت به ثبتنام يا اصلاح اطلاعات وارده به سايت اقدام كنند.»
خانوارها در كدام دهك و خوشه قرار ميگيرند؟
تا 22 بهمنماه آنهايي كه فرم اطلاعات اقتصادي خانوار خود را تكميل كردهاند، ميتوانند با مراجعه به سايت مركز آمار ايران قرارگيري خود در خوشهبنديهاي انجام شده را ملاحظه كنند. با اين حال هنوز سوال اصلي اين است كه چندین دهک یا خوشه درآمدی مشمول دریافت یارانه هستند؟ در پاسخ به این پرسش باید گفت، در ابتدا دولت در لایحه اولیه ارسالی به مجلس شورای اسلامی برای هدفمندکردن یارانهها، پرداخت یارانه نقدی به هفت دهک درآمدی را پیشنهاد کرده بود که در نهایت نمایندگان پس از بررسی سناریوهای مختلف همچون پرداخت یارانه نقدی به دو و پنج دهک سرانجام با پرداخت یارانه به تمامي خانوارهای ایرانی موافقت کردند.
آنها كه ثبتنام نكردند
بسياري از افرادي كه فرم اطلاعات اقتصادي خانوار را تكميل نكردند، معتقد بودند دولت چنين طرحي را اجرا نخواهد كرد اما اكنون كه هدفمندكردن يارانهها قانوني شده و نگرانيها بابت كاهش قدرت خريد تشديد شده، عدهاي متقاضي تكميل اين فرمها هستند اما فرآيند كار چيست؟ در اين خصوص رئيس مركز آمار ايران در گفتوگو با تهرانامروز گفته است: «كساني كه تاكنون فرم اطلاعات اقتصادي خانوار را پر نكردهاند يا تغييراتي در اطلاعات مندرج آنها در فرم ياد شده ايجاد شده، ميتوانند از ارديبهشتماه سال آينده نسبت به ثبتنام يا اصلاح اطلاعات وارده به سايت اقدام كنند.»
خانوارها در كدام دهك و خوشه قرار ميگيرند؟
تا 22 بهمنماه آنهايي كه فرم اطلاعات اقتصادي خانوار خود را تكميل كردهاند، ميتوانند با مراجعه به سايت مركز آمار ايران قرارگيري خود در خوشهبنديهاي انجام شده را ملاحظه كنند. با اين حال هنوز سوال اصلي اين است كه چندین دهک یا خوشه درآمدی مشمول دریافت یارانه هستند؟ در پاسخ به این پرسش باید گفت، در ابتدا دولت در لایحه اولیه ارسالی به مجلس شورای اسلامی برای هدفمندکردن یارانهها، پرداخت یارانه نقدی به هفت دهک درآمدی را پیشنهاد کرده بود که در نهایت نمایندگان پس از بررسی سناریوهای مختلف همچون پرداخت یارانه نقدی به دو و پنج دهک سرانجام با پرداخت یارانه به تمامي خانوارهای ایرانی موافقت کردند.
البته در بند الف ماده هفتم قانون هدفمندکردن یارانهها آمده است: «یارانه در قالب پرداخت نقدی و غیرنقدی با لحاظ میزان درآمد خانوار نسبت به «تمامي خانوارهای کشور» به سرپرست خانوار پرداخت شود.» رئیسجمهور در هفته گذشته نیز از برخورداری صددرصد مردم از یارانههای مرتبط با هدفمندشدن یارانهها خبر داد و اعلام کرد در دو گام همه مردم تحت پوشش قرار خواهند گرفت.
حقوق ملاك نيست
به هرحال بر اساس اعلام مسئولان دولتی، براساس پنج معیارغیردرآمدی يعني خودرو، مسکن، تحصیلات، تعداد افراد شاغل خانوار و میزان وام اخذ شده از نظام بانکی، دهکبندیها انجام شده است و به عبارت دیگر متغیرهای غیردرآمدی دهکبندیها یا خوشهبندیها را مشخص خواهد کرد. بنا به گفته مسئولان، گروههای ذینفع به سه طبقه مختلف بر اساس دهکهای درآمدی تقسیمبندی میشوند. چهار دهك پایینی درآمدی در خوشه اول، خوشه دوم شامل سه دهک بعدی و سه دهك بالای درآمدی در خوشه سوم قرار میگیرند.
حقوق ملاك نيست
به هرحال بر اساس اعلام مسئولان دولتی، براساس پنج معیارغیردرآمدی يعني خودرو، مسکن، تحصیلات، تعداد افراد شاغل خانوار و میزان وام اخذ شده از نظام بانکی، دهکبندیها انجام شده است و به عبارت دیگر متغیرهای غیردرآمدی دهکبندیها یا خوشهبندیها را مشخص خواهد کرد. بنا به گفته مسئولان، گروههای ذینفع به سه طبقه مختلف بر اساس دهکهای درآمدی تقسیمبندی میشوند. چهار دهك پایینی درآمدی در خوشه اول، خوشه دوم شامل سه دهک بعدی و سه دهك بالای درآمدی در خوشه سوم قرار میگیرند.
خوشههای اول و دوم که مجموعا هفت دهک از پایین به بالا شامل میشوند، به عنوان گروههای هدف این طرح شناخته و از یارانههای بیشتری برخوردار خواهند شد، البته خوشه سوميها در مرحله دوم يارانه دريافت ميكنند. همچنین یارانهها بهصورت ماهانه و پلكانی و سه ماه قبل از آزادسازی قیمتها بهصورت مسدود (غیرقابل برداشت) در حساب سرپرست خانوارها واریز میشود.
خوشه سوم هم يارانه ميگيرد
در همين حال رئيس مركز آمار ايران به عنوان مسئول خوشهبندي و كسي كه از نزديك در جريان اين امر مهم قرار گرفته از نحوه تقسيمبندي خانوارها در خوشههاي سهگانه، خوشههايي كه به آنها يارانه تعلق ميگيرد و احتمال تغيير مبناي خوشهبندي سخن گفت كه پاسخ مدد به اين ابهامات را فارس به اين شرح منتشر كرده است.
خوشه سوم هم يارانه ميگيرد
در همين حال رئيس مركز آمار ايران به عنوان مسئول خوشهبندي و كسي كه از نزديك در جريان اين امر مهم قرار گرفته از نحوه تقسيمبندي خانوارها در خوشههاي سهگانه، خوشههايي كه به آنها يارانه تعلق ميگيرد و احتمال تغيير مبناي خوشهبندي سخن گفت كه پاسخ مدد به اين ابهامات را فارس به اين شرح منتشر كرده است.
بعد از اعلام خوشهبندي و اينكه افراد خانوارها در چه خوشهاي قرار گرفتند، ابهامات زيادي پيش آمده. بسياري از مردم با درآمد و دارايي كاملا متفاوت مشتركان در خوشه 3 قرار گرفتند. كساني كه 200 تا 250 هزار تومان حقوق ميگيرند و ماشين و واحد مسكوني ندارد با كسي كه 700 هزار تومان حقوق ميگيرد و ماشين و منزل شخصي دارد در يك خوشهاند. چرا؟
اينطور نيست. خانوادهاي كه دو نفر است با اين مشخصاتي كه شما اشاره كرديد (حقوق 250 هزار تومان، بدون منزل مسكوني و خودروي شخصي) حتما در خوشه دوم قرار ميگيرد. حتما اشتباهي شده بايد مراجعه كنند تا رسيدگي كنيم اما ممكن است اين فرد داراييهايي داشته كه يا اعلام نكرده يا هنوز در اسناد رسمي به نام اوست ولي در حال حاضر در تملك او نيست.
از اين مصداقها زياد است؟
30 درصد جامعه در خوشه سوم قرار گرفتهاند. اين 30 درصد شامل پنج ميليون خانوار ميشود، پنج ميليون خانوار هم شامل خوشه دو شدهاند، شش ميليون و 800 هزار خانوار هم در خوشه يك قرار گرفتهاند اما چون خوشه سوميها زودتر به اينترنت و اساماس دسترسي پيدا كردهاند، اعتراض ميكنند اين هم حق آنهاست. تفاوت آدمهايي كه در خوشه سوم قرار گرفتهاند بهلحاظ درآمد و دارايي خيلي زياد است.
كساني كه از يك مقطع به بالا قرار ميگيرند جزو خوشه سوم هستند در خوشه يكم و دوم تفاوت خانوارها محدود است اما در خوشه سوم اين تفاوت بسيار زياد است. هر كسي از سقف خوشه دوم بالاتر قرار گرفته جزو خوشه سوم است. به همين دليل در خوشه سوم تفاوتها زياد است. كل كساني كه در خوشه سوم قرار گرفتهاند، 14 ميليون نفر هستند.
30 ميليون نفر در خوشه يكم و 17 ميليون و 400 هزار نفر هم در خوشه دوم قرار گرفتهاند.
امكان اينكه اين ملاك و معيار تقسيمبندي خانوارها در خوشههاي تعريف شده تغيير كند و افراد از يك خوشه به خوشه ديگر منتقل شوند، وجود دارد؟ ممكن است اما تاكنون براساس مدلي كه مبناي آن طرح هزينه درآمد خانوار است اين تقسيمبندي صورت گرفته. اين طرح 40 سال است كه براي طبقهبندي جامعه در كشور مورد استفاده قرار ميگيرد.
امكان اينكه اين ملاك و معيار تقسيمبندي خانوارها در خوشههاي تعريف شده تغيير كند و افراد از يك خوشه به خوشه ديگر منتقل شوند، وجود دارد؟ ممكن است اما تاكنون براساس مدلي كه مبناي آن طرح هزينه درآمد خانوار است اين تقسيمبندي صورت گرفته. اين طرح 40 سال است كه براي طبقهبندي جامعه در كشور مورد استفاده قرار ميگيرد.
تقسيمات استان هم در اين خوشهبندي تاثير داشته؟
ما به تفكيك اطلاعات همه استانها و مناطق را داريم.
يارانه نقدي از ارديبهشت پرداخت ميشود ؟
دولت لايحه بودجه سال 89 ما بر مبناي آزادسازي يارانهها به مجلس ارائه كرده است و به اين ترتيب بايد منتظر آزادسازي قيمتها از ابتداي سال آينده بود. در همين زمينه معاون حقوقي و پارلماني رئيسجمهور گفت: پرداخت يارانه نقدي از ارديبهشتماه در دستور كار دولت قرار ميگيرد. غلامرضا ميرتاجالديني در گفتوگو با ايلنا درباره زمان آزادسازي قيمتها اظهار داشت: پرداخت يارانه نقدي از ارديبهشت ماه صورت ميگيرد.
وي افزود: مقرر شده تا كساني كه اقدام به پركردن فرمهاي اطلاعات اقتصادي خانوارها كردهاند، درفاصله آزادسازي تا اولين پرداخت معوقهها نيز به حساب آنها ريخته شود. ميرتاجالديني با بيان اينكه هنوز رقم دقيق پرداختهاي نقدي مشخص نيست، تصريح كرد: عددها با توجه به ميزان منابعي كه آزاد ميشود، تعيين ميشوند كه اين منابع در سال اول 20هزار ميليارد تومان خواهد بود.
وي ادامه داد: براساس تصميم دولت50 درصد اين منابع به صورت نقدي به مردم پرداخت ميشود، البته10 درصد نيز به عنوان سهم انعطاف دولت تعيين شده كه دولت ميتواند به تصميم خود برخي بخشها را پوشش دهد. البته دولت پيش از اين اعلام كرده بود كه احتمالا يارانهها هر سه ماه به حساب سرپرست خانوار واريز ميشود و نخستين پرداختي نيز سه ماه قبل از اجراي طرح خواهد بود. در اين حالت به نظر ميرسد اگر آزادسازي قيمتها از ابتداي سال آينده صورت ميگيرد، هماكنون بايد پول يارانهها در حسابها موجود باشد اما هنوز حسابهاي بانكي حتي افتتاح نشدهاند.