در حالی که چند سالی بود صدا و سیما، با اختصاص توجه، وقت و هزینه­های فراوان، به مهمان ثابت سفره‌های افطار خانواده­های روزه­دار در ماه مبارک رمضان تبدیل شده­بود، ماه رمضان امسال، شرایط دیگری داشت: از یک­سو، از کمی پیش از آغاز ماه مبارک، زمزمه­هایی مبنی بر کاهش تعداد مجموعه­های تلویزیونی امسال شنیده­ می­شد و از سوی دیگر، ارزیابی­های انجام­شده توسط کارشناسان، و نظرات ارایه­شده توسط مخاطبان در سطح جامعه نشان می­داد که شاهد افت کیفیت سریال­های پخش­شده­ی امسال هم بوده­ایم. بدین­ترتیب، می­توان ادعا کرد ماه رمضان امسال، با افت کمی و کیفی مجموعه­های تلویزیونی مناسبتی همراه بود و پس از سال­ها که به­نظر می­رسید تلویزیون جای­گاه ثابت و نسبتا مستحکمی را بر سفره­های افطار مردم به­دست آورده، شاهد دور شدن رسانه­ی ملی از پای سفره­های افطار بوده­ایم.

این روند از آن­جا آغاز شد که مسؤولان صدا و سیما، پیش از شروع ماه رمضان، به انحاء گوناگون اعلام کردند که مردم، آمادگی دیدن چهار سریال را به صورت پی در پی و متوالی در ماه مبارک ندارند و به­همین دلیل، و نیز به­دنبال تذکر نهادهای مذهبی مبنی بر این­که: «در ماه مبارک رمضان وقتی پخش برنامه‌های نمایشی را شروع می‌کنید، فاصله‌ای را هم قرار بدهید تا مردم به عبادت‌شان برسند»، تصمیم به کاهش تعداد سریال­های ویژه­ی رمضان امسال گرفته­شد. چنین تصمیمی در شرایطی اتخاذ شده که حدودا یک دهه است که ماه مبارک رمضان، به عرصه‌ای برای رقابت شبکه‌های تلویزیونی تبدیل شده و در سال‌های اخیر بخشی قابل توجه از بودجه و امکانات شبکه‌ها برای تولید مجموعه‌های ویژه­ی رمضان صرف شده­است و این مجموعه­ها، مخاطبان زیادی را هم داشته­اند.

در سال­های گذشته، سریال­های محبوب و بسیار پُرطرف­داری چون میوه­ی ممنوعه، اغماء، بزنگاه، صاحب­دلان، و ...، به اندازه‌ای جذاب بودند که در زمان پخش آن­ها خیابان‌ها خلوت می‌شدند و این مساله نشان از قابلیت بالایی دارد که می‌توان در یک مجموعه تلویزیونی به وجود آورد. به­نظر می­رسد چنین اقبالی بیش از هر چیز، مدیون سه عامل باشد: «1» حضور پُررنگ نقد گزنده­ی اجتماعی و انتقاد ـ حتی تند ـ از مسایل اجتماعی؛ «2» طرح و تعریف مسایل جدی اخلاقی و به چالش کشاندن مسایل اخلاقی جامعه؛ و «3» تکنیک ـ نسبتا ـ بالای فیلم­سازی در مجموعه­های مناسبتی ماه رمضان و استاندارد قابل­پذیرش این مجموعه­ها.

با این وجود، سریال­های مورد نظر سیما برای رمضان 88 (نظیر نردبام آسمان، پنج­اُمین خورشید و عبور از پاییز)، با وجود بهره­گیری از کارگردانان سرشناس و توان­مندی چون محمدحسین لطیفی و علی­رضا افخمی، از نظر معیارهای بالا در سطح چندان مناسبی قرار ندارند. بنا به نظر کارشناسان، مجموعه‌های امسال به ابعاد مسائل اجتماعی جامعه امروز توجهی نکرده‌اند؛ در مجموعه­ی «نردبام آسمان» مسائل اخلاقی و اجتماعی به چالش کشیده نشده­اند (برای نمونه، در مجموعه‌های «پنجمین خورشید» و «عبور از پائیز» شاهد تحلیلی ساده از شرایط جامعه هستیم و نقد صریح اجتماعی هم در مجموعه‌ها قابل لمس نیست)، در حالی­که در سال‌های گذشته مخاطبان با دیدن مجموعه‌ها در ماه رمضان رو به روی آینه قرار می‌گرفتند و از خود سؤال می‌پرسیدند و تعاریف اخلاقی در جامعه امروز مورد داوری قرار می‌گرفت؛ و نکته­ی آخر آن­که، ساختار مجموعه‌ها نسبت به سال‌های گذشته افت داشته است و به­نظر می­رسد این مجموعه­ها به­طور جدی با ضعف­های تکنیکی دست به­گریبان­اند.

حتی ترانه­ی تیتراژهای آغازین و ـ به­ویژه ـ پایانی چنین مجموعه­هایی که نقشی به­سزا در جذب مخاطب دارد و در سال­های گذشته، به­وضوح شاهد این تاثیر بوده­ایم نیز با افت و کاستی روبه­رو بودند و نبود توازن، فقدان رعایت قافیه، نداشتن تازگی و بیان حرف‌های تکراری از سوی شاعر با شدت و حدت هر چه تمام­تر  به­چشم می‌خورد.

در مجموع می­توان گفت مجموعه‌های ماه رمضان امسال ـ همان­طور که قبل از پخش نیز تصور می‌شد ـ  چنگی به­دل نزدند؛ این کارها نه­چندان بردل مخاطبان نشستند و نه در میان منتقدان و کارشناسان محبوبیتی یافتند و همه­ی این‌ها، شکست مجموعه‌های رمضانی امسال را سبب شدند. شکستی که برای اجتناب از تکرار آن، دقت و توجه به ریشه­ها و عوامل اصلی شکل­گیری­اش، از سوی مسؤولان رسانه­ی ملی ضروری می­نماید.